Giấc mơ nhà máy ở tuổi 45 dang dở, và người bạn cạn lời khuyên
Một tình bạn nơi xưởng máy đã biến thành một trong những câu chuyện mạng đọc lên như một bi kịch nhỏ. Năm ngoái, tác giả của một bài đăng được chia sẻ rộng rãi gặp một người đàn ông 45 tuổi khi cả hai đang lang thang ở Gaobu, một thị trấn thuộc Đông Quản, trung tâm sản xuất ở tỉnh Quảng Đông, miền nam Trung Quốc. Tác giả ở đó nửa năm không việc làm, rồi tự vực mình dậy và tìm được việc. Người đàn ông lớn tuổi hơn, chưa kết hôn, có cha ngoài bảy mươi, cao hơn 1,7 mét một chút, đã nhiều năm chạy theo việc bảo vệ qua các công ty môi giới, không bao giờ trụ lâu.
Người trẻ hơn cố gắng giúp. Việc bảo vệ tuyển thẳng từ nhà máy chỉ yêu cầu chiều cao 1,68 mét và tuổi dưới 50, nên người lớn tuổi hơn đủ điều kiện. Ông nói mình không thể làm ca đêm. Ông lo nhà tuyển dụng sẽ từ chối vì tuổi tác. Khi người bạn gợi ý ông học chứng chỉ phòng điều khiển, một chứng chỉ phổ biến ở nhà máy, ông nói mình không thể học nổi tài liệu. Một việc bảo vệ nhà máy người bạn tìm được có mức lương mà ông cho là quá thấp.
Bài đăng thuộc thể loại mà mạng xã hội Trung Quốc sản sinh liên tục: vấn đề việc làm cũng là vấn đề đời sống. Sự bực bội của tác giả không phải vì không có việc. Mà vì những chỗ trống được đưa ra—ca đêm, lương khiêm tốn, một chứng chỉ đòi hỏi học hành—đều đòi hỏi điều mà người bạn đã quyết định mình không thể cho. Người bạn cứ chuyển qua các công ty bảo vệ, vài tháng lại bỏ.
Với độc giả bên ngoài, câu chuyện là cửa sổ nhìn vào cách thị trường lao động Trung Quốc đã già đi. Việc nhà máy ở những nơi như Đông Quản từ lâu dựa vào lao động nhập cư trẻ có thể chịu ca dài. Giới hạn với nhiều nhà tuyển dụng giờ là mức tuổi cứng, thường là 50 với vị trí bảo vệ. Một người đàn ông 45 tuổi không người phụ thuộc, không tiết kiệm đủ gần mức đó để cảm thấy cánh cửa đang đóng. Ông cũng vẫn đủ trẻ để bạn bè bảo rằng mình còn thời gian.
Con đường của chính tác giả là điểm tương phản. Anh nói mình từng nằm im ở Gaobu và cảm thấy như đang hao mòn. Năm nay anh ra ngoài và giữ một việc khoảng một năm, điều khiến lời khuyên của anh thêm sắc. Anh không phải nhân viên xã hội với một chương trình. Anh là người từng nhàn rỗi, muốn bạn mình nhúc nhích trước khi mức tuổi nhúc nhích.
Bình luận dưới những bài như thế thường chia đôi. Có người đổ lỗi cho người đàn ông lớn tuổi vì không chịu chấp nhận thực tế. Người khác đổ lỗi cho thị trường lao động chỉ mang đến cho người 45 tuổi ca đêm và đồng lương ít ỏi. Cả hai cách đọc đều có trong văn bản gốc. Người bạn liệt kê những chỗ trống cụ thể; người lớn tuổi liệt kê những phản đối cụ thể. Không bên nào nói dối.
Điều khiến câu chuyện đọng lại là lựa chọn thứ tư bị thiếu. Không hề nhắc đến một công việc trả đủ, làm ban ngày và không đòi kỹ năng mới. Đó là hình dạng mà người bạn cứ loanh quanh. Ở thị trấn nhà máy, một người đàn ông 45 tuổi vẫn tìm được việc, nhưng không tìm được việc không đòi anh ta trở thành một người hơi khác. Người bạn đã cạn cách nói điều đó.