Giàn khoan ngoài khơi Gabon chìm, năm người vẫn mất tích

Một giàn khoan ngoài khơi đã chìm ngoài khơi Gabon đêm 24/10, khởi động cuộc tìm kiếm năm công nhân còn mất tích, theo thông báo của Bộ Dầu khí nước này. Giàn khoan mang tên Prospector 5 chìm tại vùng biển gần Mayumba, thị trấn ven biển phía tây nam Gabon, sát biên giới với Cộng hòa Congo.

Có 115 người trên giàn khi giàn chìm. Theo thống kê của bộ, 110 người đã được xác nhận an toàn, các đội cứu hộ vẫn đang tìm kiếm năm người còn lại. Bộ cho biết chiến dịch tìm kiếm vẫn đang tiếp diễn.

Thời điểm xảy ra tai nạn có ý nghĩa quan trọng với ngành dầu khí ngoài khơi. Theo bộ, giàn đang trong quá trình định vị và gia tải trước (pre-loading) để chuẩn bị cho vòng khoan mới. Gia tải trước là giai đoạn giàn tự nâng ấn các chân xuống đáy biển và chất dằn lên để chứng minh nền đất bên dưới có thể chịu được kết cấu trước khi khoan. Đây là một trong những thời điểm được theo dõi sát nhất khi triển khai giàn, vì độ ổn định của toàn bộ giàn phụ thuộc vào việc nền đáy biển có hành xử đúng như dự kiến hay không.

Thông tin sơ bộ từ công ty vận hành cho thấy có thể nền đáy biển đã lún dưới một trong các điểm chân đế của giàn. Đó là giả thuyết tạm thời chứ chưa phải kết luận, và thông báo của bộ không nêu tên đơn vị vận hành cũng như nguyên nhân sự cố. Toàn bộ diễn biến — liệu nền đáy biển sụt trước hay có sự cố khác trên boong — chưa được công bố.

Gabon là một trong những nước sản xuất dầu nhỏ của châu Phi nhưng doanh thu dầu thô vẫn là trụ cột ngân sách, và các mỏ nước nông của nước này đã được khai thác hàng chục năm. Tai nạn ngoài khơi ở vùng biển Tây Phi thu hút sự chú ý vì công tác giám sát an toàn, năng lực ứng phó khẩn cấp và tình trạng thiết bị cũ rất khác nhau giữa các nhà vận hành và nhà thầu trong khu vực.

Mayumba nằm trên đoạn bờ biển nơi thềm lục địa dốc xuống vùng nước sâu hơn, và điều kiện hàng hải ở đó có thể thay đổi nhanh chóng. Công tác điều phối cứu hộ tại khu vực do chính quyền quốc gia phối hợp với đơn vị vận hành đảm nhận, và bộ cho biết nỗ lực tìm kiếm vẫn tiếp tục mà không nêu chi tiết về tàu hay máy bay tham gia.

Năm công nhân mất tích là tâm điểm trước mắt. Điều gì xảy ra tiếp theo sẽ phụ thuộc vào hai yếu tố: liệu cuộc tìm kiếm có tìm được người sống sót hay không, và kết luận của cuộc điều tra về việc nền đáy biển lún. Sự cố gia tải trước của giàn hiếm nhưng không phải chưa từng xảy ra, và ngành coi đó là vấn đề thiết kế và khảo sát cũng như vấn đề vận hành.

Với thị trường ngoài khơi rộng lớn hơn, sự cố xảy ra đúng lúc hoạt động khoan đang khởi sắc và các nhà thầu giàn bị sức ép phải chuyển thiết bị nhanh giữa các công trình. Tốc độ định vị lại và gia tải một giàn là áp lực thương mại; mức độ cẩn trọng khi kiểm tra nền đất bên dưới là vấn đề an toàn. Thông báo của bộ để ngỏ sự cân bằng giữa hai lực lượng này như câu hỏi trung tâm chưa có lời đáp.