Sihanoukville sụp đổ: Khi một thị trấn biển trở thành lời cảnh báo
Sihanoukville nằm bên cảng nước sâu duy nhất của Campuchia, một dải bờ biển Vịnh Thái Lan từng thu hút đông đảo du khách trẻ nhảy từ nhà nghỉ bungalow này sang nhà nghỉ khác. Độc giả Trung Quốc biết đến nơi này với tên Xigang, hay Tây Cảng, và một bài tản văn du lịch được chia sẻ rộng rãi cho rằng biệt danh ấy giờ mang ý cảnh báo hơn là lời chào mời.
Bài viết, đăng trên một kênh du lịch Trung Quốc, mô tả một thị trấn nơi đèn neon sòng bạc cháy suốt đêm và ma túy, mại dâm được bán công khai. Nó so sánh nơi này một cách bất lợi với các khu lừa đảo ở miền bắc Myanmar, lập luận rằng câu chuyện đáng lo hơn không phải là một khu công nghiệp có bảo vệ mà là một thị trấn nghỉ dưỡng có nền móng đã sụp đổ.
Bài tản văn chỉ ra việc cấp phép sòng bạc là vết nứt đầu tiên. Cảng nước sâu của Sihanoukville khiến nơi đây thành trung tâm tự nhiên cho vận tải và xây dựng, và khi giấy phép cờ bạc được cấp, tiền và lao động đổ về. Biển hiệu tiếng Trung, những tòa tháp xây dở và cơn bùng nổ xây dựng theo sau. Khi cơn bùng nổ nguội đi, bài viết gợi ý, cơ sở hạ tầng vẫn còn nhưng nền kinh tế hợp pháp thì không.
Vòng cung đó quen thuộc với bất kỳ ai từng chứng kiến một thị trấn du lịch chạy theo đồng tiền nhanh. Những khách sạn xây cho tour trọn gói nằm cạnh những tòa nhà được thiết kế cho mục đích hoàn toàn khác. Những du khách từng đến vì bãi cát và hải sản giờ đọc về nơi này như một câu chuyện cảnh tỉnh, và người dân địa phương sống nhờ họ có ít lý do hơn để ở lại.
Bài viết là tản văn cá nhân chứ không phải điều tra phóng sự, và nó dựa vào không khí: đèn neon, góc phố, cảm giác về một nơi đã thôi giả vờ. Độc giả nên thận trọng với các chi tiết cụ thể. Nhưng hình dáng tổng thể, một thị trấn cảng đặt cược vào sòng bạc và đánh mất bản sắc du lịch, thì không bị tranh cãi trong giới du khách theo dõi khu vực.
Với độc giả toàn cầu, bài học không hẳn là về Campuchia mà là về chính du lịch. Các thị trấn biển ở đâu cũng bị cám dỗ bởi phát triển lợi nhuận cao, và việc chuyển từ kinh tế nhà nghỉ sang kinh tế sòng bạc rất khó đảo ngược. Những du khách từng lấp đầy các nhà nghỉ ở Sihanoukville thực chất là nguồn tài nguyên tái tạo nhất của thị trấn. Các sòng bạc thì không.
Điều gì xảy ra tiếp theo phụ thuộc vào việc thị trấn có thể xây dựng lại lý do để ghé thăm mà không phải cờ bạc hay không. Các đảo lân cận và những đoạn bờ biển Campuchia yên tĩnh hơn vẫn thu hút thợ lặn và gia đình, và một số nhà điều hành đã cố gắng định vị lại khu vực quanh phà và vườn quốc gia. Liệu điều đó có hiệu quả sẽ thể hiện vào mùa cao điểm tới: hãy xem lịch phà và đặt phòng nhà nghỉ có phục hồi trước khi các tòa tháp sòng bạc được lấp đầy hay không.