Tòa án Tối cao Trung Quốc nhấn mạnh vai trò hội thẩm nhân dân trong vụ bạo hành gia đình
Tòa án Nhân dân Tối cao Trung Quốc đã thu hút sự chú ý vào vai trò của hội thẩm nhân dân trong một vụ bạo hành gia đình khiến công chúng quan tâm, nói rằng sự tham gia của họ giúp đặt nền tảng sự thật vào trải nghiệm thường ngày và khiến phán quyết cuối cùng dễ được xã hội chấp nhận hơn.
Vụ việc, được hãng tin nhà nước Tân Hoa Xã đưa tin ngày 23 tháng 10, liên quan đến một người đàn ông họ Mưu bị xác định đã lăng mạ bạn gái với tần suất cao, trong thời gian dài và không ngừng nghỉ, đồng thời ép cô phá thai như một cách, theo mô tả của tòa, đánh đổi nỗi đau của cô lấy sự cân bằng tâm lý của anh ta.
Hội thẩm nhân dân, được biết đến ở Trung Quốc với tên gọi thẩm phán nhân dân, là những công dân bình thường ngồi cùng các thẩm phán chuyên nghiệp trong một hội đồng. Họ không thay thế thẩm phán mà tham gia xem xét chứng cứ và nghị án, một hệ thống nhằm đưa lẽ thường và chuẩn mực cộng đồng vào tòa án.
Theo lời kể của tòa, các hội thẩm trong vụ Mưu tập trung vào các sự thật cụ thể về cuộc sống chung của đôi bên: họ sống ở đâu, tần suất và thời gian ở chung mái nhà, và tiền bạc luân chuyển giữa họ ra sao. Họ kết luận hai người trên thực tế đã xây dựng một cuộc sống chung tương đối ổn định, một phát hiện quan trọng vì nó giúp xác lập quan hệ này thuộc phạm vi điều chỉnh của quy định về bạo hành gia đình chứ không phải một mối tình qua đường.
Trong giai đoạn nghị án, các hội thẩm tập trung vào cách mô tả bản thân hành vi bạo hành, tòa cho biết. Vụ việc được bàn luận rộng rãi trên mạng, nhiều độc giả tranh luận đâu là ranh giới giữa sự tàn nhẫn bằng lời nói và bạo hành được pháp luật công nhận, và liệu cưỡng ép sinh sản có nên bị coi là một phần của mô thức kiểm soát hay không.
Tòa án Nhân dân Tối cao đóng khung việc công bố này như một phần nỗ lực rộng hơn nhằm để hội thẩm nhân dân xét xử nhiều vụ liên quan đến lợi ích nhóm, lợi ích công hoặc các vấn đề được xã hội quan tâm rộng rãi. Tòa cũng dẫn sự tham gia của họ trong một vụ dân sự riêng liên quan đến một người chưa thành niên, mà không nêu chi tiết.
Với độc giả toàn cầu, câu chuyện mở ra cánh cửa nhìn vào cách hệ thống pháp luật Trung Quốc cố gắng kết hợp xét xử chuyên nghiệp với sự tham gia của công chúng. Vai trò của hội thẩm mang tính tư vấn về sắc thái nhưng cụ thể về hiệu quả: họ xem xét hồ sơ sự thật, đặt câu hỏi và bỏ phiếu trong nghị án, và sự hiện diện của họ nhằm báo hiệu rằng phán quyết phản ánh chuẩn mực thông thường chứ không phải một giới chuyên môn khép kín.
Vụ Mưu cũng phản ánh cuộc trò chuyện rộng hơn ở Trung Quốc về bạo hành gia đình không để lại vết thương nhìn thấy. Sỉ nhục bằng lời nói, kiểm soát tiền bạc và gây áp lực về mang thai ngày càng được thảo luận như những hình thức tổn hại, và tòa án được yêu cầu định nghĩa chúng chính xác hơn.
Điều gì xảy ra tiếp theo sẽ được theo dõi sát sao. Tòa chưa công bố bản án đầy đủ trong vụ này, và tranh luận công khai có khả năng tiếp tục về cách chứng minh và trừng phạt loại bạo hành đó. Các phát hiện của hội thẩm về việc sống chung và quan hệ tài chính có thể là khuôn mẫu cho các vụ sau này khi ranh giới giữa hẹn hò và hộ gia đình chung bị tranh cãi.