Tàu điện ngầm Quảng Châu thu 15 tệ của độc giả vì ngồi đọc năm tiếng
Một độc giả ở Quảng Châu mới đây phát hiện hệ thống tàu điện ngầm thành phố này tính phí theo thời gian, không chỉ theo quãng đường. Theo báo chí Trung Quốc, một phụ nữ họ Phương đi tuyến 18 đến ga Panyu Square và ngồi vào không gian đọc sách trong ga. Cô ở lại gần năm tiếng. Khi quẹt thẻ ra, cổng soát vé trừ thêm 15 tệ phí quá giờ — khoảng 50.000 đồng — biến một buổi chiều đọc sách yên tĩnh thành hóa đơn bất ngờ.
Tàu điện ngầm Quảng Châu xác nhận quy định này. Nhân viên nói với phóng viên rằng mạng lưới đặt giới hạn 270 phút, tức bốn tiếng rưỡi, cho mỗi hành trình trong khu vực đã trả tiền. Lý do đơn giản: tàu điện ngầm được thiết kế để di chuyển người nhanh chóng, không phải nơi lưu lại lâu. Hành khách, nhân viên nói thêm, nên tính toán lịch trình của mình khi lưu lại, kể cả thời gian ở các không gian thương mại hay văn hóa trong ga.
Vụ việc gây chú ý vì chạm đến căng thẳng ở nhiều thành phố Trung Quốc. Các đơn vị vận hành tàu điện ngầm đã dành một thập kỷ biến ga từ nơi trung chuyển thuần túy thành không gian đa chức năng — cửa hàng tiện lợi, máy bán hàng tự động, triển lãm, và đôi khi cả phòng đọc nhỏ hay thư viện. Quảng Châu cũng đã thử nghiệm góc sách và sự kiện văn hóa bất ngờ trong ga. Những không gian này được quảng bá như tiện ích công cộng, nhưng hệ thống vé vẫn coi mỗi phút trong cổng là thời gian di chuyển.
Với hành khách, phép tính không rõ ràng. Quy định 270 phút không được niêm yết ở mọi cổng, và ít người thỉnh thoảng đi tàu biết nó tồn tại. Cô Phương nói với phóng viên rằng cô không biết buổi đọc sách của mình sẽ bị tính vào đồng hồ hành trình. Mức phí không lớn, nhưng nguyên tắc — rằng một ga có thể mời bạn ngồi rồi thu tiền vì bạn ngồi — mới là điều thu hút sự chú ý trên mạng.
Các thành phố khác cũng vật lộn với câu hỏi tương tự. Một số hệ thống giao thông áp đặt thời gian hành trình tối đa để chống trốn vé hoặc la cà; số khác cho phép thời gian không giới hạn trong khu vực đã trả tiền. Sự khác biệt thường nằm ở cách thành phố nhìn nhận ga của mình: là ống dẫn cho người đi làm hay là phòng công cộng theo đúng nghĩa. Câu trả lời của Quảng Châu hiện nay nghiêng hẳn về vế đầu, dù thành phố vẫn thêm tiện ích khuyến khích vế sau.
Còn một câu hỏi thiết kế thực tế. Nếu tàu điện ngầm muốn độc giả, học sinh và người làm việc từ xa sử dụng không gian của mình, có thể cần nghĩ lại cách tính vé — chẳng hạn thu phí theo điểm vào và ra thay vì thời gian trôi qua, hoặc miễn phí cho các khu văn hóa được chỉ định. Nếu không, mỗi chiếc ghế thoải mái trong cổng đều kèm theo một đồng hồ đếm ngầm.
Bài học trước mắt cho hành khách là kiểm tra giới hạn thời gian trước khi ngồi lại. Câu hỏi lớn hơn là liệu Quảng Châu và các thành phố Trung Quốc khác có điều chỉnh quy định khi ga trở thành điểm đến theo đúng nghĩa. Hiện tại, không gian đọc vẫn mở — và đồng hồ, với bất kỳ ai ở quá lâu, vẫn tiếp tục chạy.