Sau 30 năm, BioWare đóng cửa và người hâm mộ điểm lại số game còn lại

BioWare, studio Canada đứng sau Mass Effect, Baldur’s Gate và Dragon Age, đã bị chủ sở hữu EA đóng cửa, theo một báo cáo ngày 22 tháng 10 năm 2026. Studio đã dành ba thập kỷ xây dựng những thế giới định hình cách một thế hệ người chơi nghĩ về game nhập vai, và việc đóng cửa đánh dấu sự kết thúc của một trong những nhà làm RPG có ảnh hưởng nhất ngành.

Thành lập vào giữa thập niên 1990, BioWare lần đầu nổi danh với các game nhập vai PC giàu cốt truyện và chi tiết. Baldur’s Gate, lấy bối cảnh vũ trụ Dungeons & Dragons, cho người chơi những thành viên trong nhóm có cá tính và những lựa chọn kéo theo hệ quả suốt hàng chục giờ. Tiếp theo là Neverwinter Nights và Star Wars: Knights of the Old Republic, mỗi tựa càng củng cố danh tiếng của studio về tham vọng tự sự.

Dòng Mass Effect đẩy công thức đó vào không gian vũ trụ, với một chỉ huy, một phi hành đoàn và câu chuyện trải khắp thiên hà mà người chơi có thể dẫn dắt qua đối thoại và quyết định. Dragon Age mang cách tiếp cận tương tự vào thế giới kỳ ảo đen tối của chính trị, phép thuật và những đánh đổi đạo đức. Ba thương hiệu cùng nhau trở thành bộ mặt công chúng của studio và lý do nhiều người chơi theo dõi sát từng phát hành.

Thế nhưng ba series lớn chưa bao giờ là toàn bộ câu chuyện. Từ năm 1996, studio đã phát hành tổng cộng khoảng 20 game, và người hâm mộ trên Reddit đang xem lại những tựa nằm dưới bóng của các gã khổng lồ. Trong số đó có một tựa Sonic the Hedgehog, lời nhắc rằng BioWare từng nhận những dự án vượt xa thể loại đặc trưng của mình. Những dự án đầu tay và spin-off thử nghiệm khác cũng được kéo trở lại khi người chơi trao đổi ký ức về những gì studio từng thử trước khi ổn định với RPG.

Danh mục rộng hơn ấy giúp lý giải vị trí của studio trong ngành. BioWare không phải một nhà máy lặp lại một công thức; họ chuyển giữa các thương hiệu được cấp phép, vũ trụ nguyên bản và thử nghiệm trên máy cầm tay, và vận mệnh thăng trầm theo từng bước đi. Chuỗi năm game của một series dài hơi, cùng sự đón nhận không đồng đều ở các bản sau, phản ánh chính hành trình tìm hướng của studio.

Việc đóng cửa cũng diễn ra vào năm mà thể loại RPG trông rất khác so với thứ BioWare từng định hình. Các studio lớn giờ cạnh tranh với những nhóm nhỏ và với công cụ tăng tốc sản xuất, trong khi người chơi kỳ vọng những câu chuyện dài, do lựa chọn dẫn dắt, từ một sân chơi ngày càng rộng. Khán giả lớn lên cùng những màn tán gẫu trong nhóm và đối thoại phân nhánh vẫn còn đó, nhưng giờ chia sự chú ý cho nhiều tựa hơn.

Với người hâm mộ, phản ứng trước mắt mang tính lưu trữ hơn là giận dữ: danh sách, ảnh chụp màn hình và các luồng thảo luận ghi lại studio đã làm gì và khi nào. Phản xạ ấy quen thuộc trong làng game, nơi danh mục cũ của một studio đóng cửa thường sống lâu hơn chính công ty. Các game vẫn chơi được, và những tranh luận về tựa nào còn đứng vững nhiều khả năng sẽ tiếp diễn rất lâu sau khi cửa đóng.

Điều gì sẽ xảy ra với các thương hiệu của studio, và liệu EA có giữ chúng sống bằng các nhóm khác, là câu hỏi còn bỏ ngỏ. Hiện tại, di sản là tác phẩm: ba series dấu mốc, một lần rẽ sang Sonic và khoảng hai thập kỷ thử nghiệm cộng lại thành một chặng đường đặc sắc trong game nhập vai.