Vì sao các hãng xe Trung Quốc đặt cược vào Brazil của Lula
Bảy mươi năm trước, sự xuất hiện của ngành công nghiệp ô tô đã thay đổi Brazil. Ngành này xây dựng nhà máy, đào tạo công nhân và tạo ra tầng lớp trung lưu — và, trong một câu chuyện người Brazil thích kể, thậm chí còn sản sinh ra một tổng thống. Luiz Inácio Lula da Silva, cựu thợ kim loại từ vành đai công nghiệp quanh São Paulo, đã vươn lên từ sàn xưởng của thời kỳ bùng nổ đó.
Ngày nay, chính ngành công nghiệp ấy đang được tái định hình, và những người mới đến là Trung Quốc. Các hãng xe từ Trung Quốc đang tiến vào Brazil đúng lúc quốc gia này một lần nữa tìm kiếm con đường công nghiệp, và sự kết hợp này đã thu hút sự chú ý vượt xa khỏi phòng trưng bày.
Logic của cả hai bên đều dễ thấy. Brazil là một trong những thị trường ô tô lớn nhất thế giới, với lịch sử lâu dài sản xuất xe tại chỗ và công chúng biết cách mua xe. Trong khi đó, Trung Quốc đã xây dựng chuỗi cung ứng xe điện lớn nhất thế giới và đang tìm kiếm những thị trường nơi nhu cầu vẫn đang tăng và sản xuất tại chỗ có thể giảm bớt chi phí nhập khẩu.
Đối với các thương hiệu Trung Quốc, Brazil không chỉ là một điểm đến xuất khẩu khác. Đây là phép thử xem liệu họ có thể làm được điều mà các hãng xe toàn cầu lâu đời từng làm: đến, xây dựng, tuyển dụng và trở thành một phần của bối cảnh công nghiệp địa phương thay vì chỉ là một lô hàng đến rồi đi. Điều đó có nghĩa là nhà máy và mạng lưới nhà cung cấp chứ không chỉ phòng trưng bày.
Đối với Brazil, sức hấp dẫn đã quen thuộc. Ngành công nghiệp ô tô mang lại việc làm, doanh thu thuế và kỹ năng kỹ thuật, đồng thời cho chính phủ một điều cụ thể để chỉ ra khi cử tri hỏi tăng trưởng sẽ đến từ đâu. Câu hỏi là liệu vòng đầu tư mới có thể lặp lại công thức cũ trong những điều kiện rất khác — điện khí hóa, cạnh tranh toàn cầu và một thị trường đông đúc hơn nhiều so với thập niên 1950.
Câu chuyện về Lula và ngành công nghiệp ô tô thực chất là câu chuyện về cách một quốc gia leo lên nấc thang công nghiệp. Brazil đã làm được một lần với các hãng xe nước ngoài và tham vọng trong nước. Liệu nước này có thể làm lại với các đối tác Trung Quốc hay không là câu hỏi còn bỏ ngỏ, và câu trả lời sẽ được viết bằng nhà máy, bảng lương và những mẫu xe cuối cùng lăn bánh trên đường phố Brazil.
Điều khiến thời điểm này đáng chú ý là nó tác động theo cả hai chiều. Các hãng xe Trung Quốc có được một thị trường lớn, đã ổn định và một bàn đạp để mở rộng hơn nữa ở Mỹ Latinh. Brazil có được vốn và bí quyết vào lúc cần cả hai. Nhưng sự phù hợp không tự động đến: kỳ vọng địa phương, độ nhạy cảm về giá và khó khăn thực sự khi xây dựng thương hiệu từ con số không đều là những rào cản.
Những năm tới sẽ cho thấy đây là một quan hệ đối tác công nghiệp thực sự hay chỉ là một làn sóng xuất khẩu ngắn ngủi. Hiện tại, sự chú ý đang đổ dồn vào một quốc gia từng biến ô tô thành một tổng thống — và vào việc liệu thế hệ hãng xe mới có thể trở thành một phần của câu chuyện đó hay không.