Vì sao độc giả Zhihu Trung Quốc tranh luận về mũi tiêm làm đẹp 'da người chết'

Một sản phẩm được tiếp thị tại Trung Quốc như một mũi tiêm chống lão hóa cao cấp đã làm dấy lên cuộc tranh luận gay gắt bất thường về việc y học thẩm mỹ nên vạch ranh giới ở đâu. Phương pháp điều trị, được biết đến trên các nền tảng mạng xã hội Trung Quốc với tên gọi “mũi tiêm da người chết”, là một loại thuốc tiêm có nguồn gốc từ người được làm từ mô da hiến tặng. Theo một bài giải thích được đọc rộng rãi trên nền tảng hỏi đáp Zhihu, sản phẩm là Re2O, do một công ty Hàn Quốc tên L&C Bio sản xuất, và được mô tả là thuốc tiêm ma trận da không tế bào của người.

Cơ chế hoạt động chính là điều mang lại biệt danh cho phương pháp điều trị này. Da người hiến tặng được xử lý để loại bỏ các tế bào có thể gây thải ghép miễn dịch, chỉ còn lại một khung collagen và các protein cấu trúc khác. Khi tiêm vào mặt, khung này được cho là để nâng đỡ mô xung quanh và về nguyên tắc, khuyến khích các tế bào của cơ thể di chuyển vào và tái tạo. Vật liệu này không mới trong y học. Các ma trận da tương tự từ lâu đã được sử dụng trong chăm sóc vết thương và phẫu thuật tái tạo, nơi chúng có thể giúp đóng các vết bỏng khó lành và sửa chữa mô bị tổn thương.

Chính nguồn gốc y tế này là điều khiến các nhà phê bình lo ngại. Tác giả trên Zhihu đặt vấn đề như một câu hỏi về phân bổ nguồn lực: liệu có thích hợp khi lấy một vật liệu được phát triển để giúp cứu hoặc sửa chữa mô và chuyển hướng nó sang mục đích làm đầy thẩm mỹ và giảm nếp nhăn? Bài viết lưu ý rằng sản phẩm được bán tại các phòng khám Trung Quốc với giá hơn 2.000 nhân dân tệ mỗi mũi tiêm, được quảng bá bởi các tài khoản mạng xã hội có hàng trăm nghìn người theo dõi và được hỗ trợ bởi vốn trong nước. Đối với các nhà phê bình, sự kết hợp giữa vật liệu sinh học khan hiếm và mức giá xa xỉ chính là tâm điểm của khiếu nại.

Bài giải thích cẩn thận không biến câu chuyện thành nỗi kinh hoàng. Nó dẫn dắt độc giả hiểu sản phẩm thực sự là gì, nguyên liệu thô đến từ đâu và tại sao nguồn gốc lại quan trọng, coi cách gọi “da người chết” vừa là một tai nạn tiếp thị vừa là một điểm nóng đạo đức thực sự. Mô hiến tặng mang theo những câu hỏi về quy định và sự đồng thuận ở mỗi quốc gia cho phép nó, và những câu hỏi đó trở nên sắc bén hơn khi mục đích cuối cùng là làm đẹp thay vì sửa chữa.

Cuộc tranh luận cũng phơi bày mức độ nhanh chóng mà một sản phẩm y tế thích hợp có thể trở thành xu hướng tiêu dùng tại Trung Quốc. Các phòng khám thẩm mỹ cạnh tranh để thu hút sự chú ý trên các nền tảng video ngắn và phong cách sống, nơi các thành phần mới lạ được đóng gói như những bước đột phá từ lâu trước khi cơ quan quản lý hoặc bác sĩ lâm sàng đưa ra hướng dẫn rõ ràng. Những người theo dõi với lượng khán giả lớn có thể biến một mục trong thực đơn của một phòng khám thành chủ đề bàn tán toàn quốc trong vài ngày, và từ vựng quảng cáo, chứ không phải khoa học, thường dẫn dắt cuộc trò chuyện.

Đối với độc giả toàn cầu, khung so sánh là hữu ích nhất. Thuốc tiêm có nguồn gốc từ người nằm trong một nhóm đông đúc bao gồm chất làm đầy axit hyaluronic, chất kích thích collagen và liệu pháp huyết tương giàu tiểu cầu, mỗi loại có cơ sở bằng chứng và sự thái quá trong tiếp thị riêng. Câu hỏi liệu một vật liệu nhất định có hợp lý về mặt y tế cho mục đích thẩm mỹ hay không không phải là duy nhất ở Trung Quốc, nhưng tốc độ nó lan truyền từ phòng khám đến bảng tin thì có.

Điều gì xảy ra tiếp theo sẽ phụ thuộc vào sự giám sát chứ không phải khẩu hiệu. Cơ quan quản lý thẩm mỹ Trung Quốc đã thắt chặt giám sát các sản phẩm tiêm, và cuộc tranh luận về Re2O có thể thúc đẩy các phòng khám công khai nguồn gốc và chỉ định rõ ràng hơn. Cho đến lúc đó, cách hiểu an toàn nhất về cuộc tranh cãi là điều mà chính bài giải thích gợi ý: hiểu rõ có gì trong ống tiêm trước khi quyết định xem mức giá, hay tiền đề, có hợp lý không.